Psalmen 114:5 Betekenis en uitleg van het Bijbelvers

Wat was u, gij zee! dat gij vloodt? gij Jordaan! dat gij achterwaarts keerdet?

Vorige vers
« Psalmen 114:4
Volgende vers
Psalmen 114:6 »

Psalmen 114:5 Bijbelcommentaar bij dit vers

Psalm 114:5 (NLD) – “Wat was u, gij zee! dat gij vloodt? gij Jordaan! dat gij achterwaarts keerdet?”

Directe betekenis: De psalm waarin de schepping en de ingrijpende gebeurtenis van Israël uit Egypte en de crossing van de Jordaan worden aanschouwd, roept een retorische vraag op aan de zee en de Jordaan: hoe kan dit gebeuren dat water vertrekt en bergen huiveren? De dichter stelt vast dat de natuurlijke orde snel reageert op Gods ingrijpen ten voordele van zijn volk.

Context en achtergrond

Psalm 114 is een korte ontzagwekkende lied van de Israëlieten in ballingschapstijd, maar dan gericht op de uittocht uit Egypte en de Jordaanoversteek. De psalm herinnert aan God’s bevel, die de schepping en de natuur onderworpen heeft aan zijn plan voor Israël. Het verhaal achter deze verzen draait om wonderbaarlijke wendingen: de zee die terugtrekt, de Jordaan die terugdeinst bij de aanwezigheid van de heilige God, als teken van zijn macht en nabijheid.

Interpretatieve observaties

  • De retorische vraagfunctie: “Wat was u, gij zee!” stelt zee en rivier in de rol van getuigen aan wie het gebeurde duidelijk gemaakt wordt. Natuur reageert op de heiligheid en aanwezigheid van God.
  • De nadruk op beweging: de zee en de Jordaan maken een opvallende ommekeer mee, wat laat zien dat Gods redding niet passief is maar gepaard gaat met een ingreep die de orde van de schepping verstoort terwille van zijn volk.
  • Voorkomen van veroordeling en ontzag: de psalm suggereert dat de schepping zelf een lofzang zingt over Gods redding van Israël en de straf die hij uitlokt tegen hen die zich verzetten tegen zijn plan.

Kernpunten in een korte thema-lijst

  1. Gods macht over natuurlijke wetten toont zich in redding van zijn volk.
  2. De schepping getuigt van Gods aanwezigheid en bescherming.
  3. Waar God heerst, verdwijnt angst en verwarring; orde keert terug.

Verbindingen met andere bijbelgedeelten

Uitgelicht cross-referenties:

  • Uittocht uit Egypte (Exodus): Gods ingrijpen opent het pad door de Rode Zee. Toelichting: beide passages tonen een God die zijn volk bevrijdt door machtige tekenen, waardoor de schepping mee zingt van zijn redding.
  • Oversteek van de Jordaan (Jozua 3–4): de Jordaan keert terug wanneer de ark nadert; dit benadrukt Gods aanwezigheid en het heil dat volgt vanuit het land van beloften. Toelichting: de rivier staat symbool voor obstakel dat strijdt tegen Gods plan, maar verlamt door zijn aanwezigheid.
  • Psalm 95:7–11 – “Vandaag, als gij zijn stem hoort”: de schepping zwijgt niet in ontmoeting met Gods redding; ook hier is er erkenning van Gods majesteit in redding en oordeel.

Praktische afsluiting

De kernboodschap voor vandaag is: wanneer God zijn volk bevrijdt, reageert de hele schepping en kan zelfs ongewoon obstakel ophouden of wijken. Vertrouw op Gods aanwezigheid wanneer je voor onoverbrugbare uitdagingen staat, want zijn redding breekt door en herstelt orde en vrede.


Noot over exacte citaten uit classical commentators: Matthew Henry, Albert Barnes en Adam Clarke bieden diepgaande reflecties op de verzen met vergelijkbare strekking over Gods macht over natuur en bevrijding. Geen lange verhandelingen hier, maar een samenvattingstoets via hun denkbeelden, zonder direkte citaten waar mogelijk.

Vaste bronnen (namen van commentatoren): Matthew Henry, Albert Barnes, Adam Clarke.

*** Dit commentaar bevat materiaal uit klassieke bronnen die tot het publieke domein behoren. Een deel van de inhoud is met behulp van kunstmatige intelligentie verwerkt, samengevat of vertaald. Vergelijk elke uitleg altijd met de volledige Bijbeltekst en de context ervan. Neem contact met ons op als je een fout of een vertaling vindt die moet worden verbeterd.

Psalmen 114:5 Kruisverwijzingen en verwante Bijbelteksten

Bekijk Bijbelteksten die door thema, onderwijs of context met dit vers verbonden zijn. Kruisverwijzingen helpen je om Schriftgedeelten met elkaar te vergelijken en de boodschap van het vers beter te begrijpen. Selecteer een afbeelding om de verwante Bijbeltekst, uitleg en het bijbehorende Bijbelcommentaar te bekijken.

Habakuk 3:8 NLD Afbeelding van een verwant Bijbelvers
Habakuk 3:8 (NLD) »
Was de HEERE ontstoken tegen de rivieren? Was Uw toorn tegen de rivieren, was Uw verbolgenheid tegen de zee, toen Gij op Uw paarden reedt? Uw wagens waren heil.

Jeremia 47:6 NLD Afbeelding van een verwant Bijbelvers
Jeremia 47:6 (NLD) »
O wee, gij zwaard des HEEREN! Hoe lang zult gij niet stil houden? Vaar in uw schede, rust en wees stil!

NLD Kies een Bijbelboek