Old Testament
Genesis Exodus Leviticus Numberi Deuteronomium Jozua Richtere Ruth 1 Samuël 2 Samuël 1 Koningen 2 Koningen 1 Kronieken 2 Kronieken Ezra Nehemia Esther Job Psalmen Spreuken Prediker Hooglied Jesaja Jeremia Klaagliederen Ezechiël Daniël Hosea Joël Amos Obadja Jona Micha Nahum Habakuk Zefanja Haggaï Zacharia MaleachiChapter
Psalmen 1 Psalmen 2 Psalmen 3 Psalmen 4 Psalmen 5 Psalmen 6 Psalmen 7 Psalmen 8 Psalmen 9 Psalmen 10 Psalmen 11 Psalmen 12 Psalmen 13 Psalmen 14 Psalmen 15 Psalmen 16 Psalmen 17 Psalmen 18 Psalmen 19 Psalmen 20 Psalmen 21 Psalmen 22 Psalmen 23 Psalmen 24 Psalmen 25 Psalmen 26 Psalmen 27 Psalmen 28 Psalmen 29 Psalmen 30 Psalmen 31 Psalmen 32 Psalmen 33 Psalmen 34 Psalmen 35 Psalmen 36 Psalmen 37 Psalmen 38 Psalmen 39 Psalmen 40 Psalmen 41 Psalmen 42 Psalmen 43 Psalmen 44 Psalmen 45 Psalmen 46 Psalmen 47 Psalmen 48 Psalmen 49 Psalmen 50 Psalmen 51 Psalmen 52 Psalmen 53 Psalmen 54 Psalmen 55 Psalmen 56 Psalmen 57 Psalmen 58 Psalmen 59 Psalmen 60 Psalmen 61 Psalmen 62 Psalmen 63 Psalmen 64 Psalmen 65 Psalmen 66 Psalmen 67 Psalmen 68 Psalmen 69 Psalmen 70 Psalmen 71 Psalmen 72 Psalmen 73 Psalmen 74 Psalmen 75 Psalmen 76 Psalmen 77 Psalmen 78 Psalmen 79 Psalmen 80 Psalmen 81 Psalmen 82 Psalmen 83 Psalmen 84 Psalmen 85 Psalmen 86 Psalmen 87 Psalmen 88 Psalmen 89 Psalmen 90 Psalmen 91 Psalmen 92 Psalmen 93 Psalmen 94 Psalmen 95 Psalmen 96 Psalmen 97 Psalmen 98 Psalmen 99 Psalmen 100 Psalmen 101 Psalmen 102 Psalmen 103 Psalmen 104 Psalmen 105 Psalmen 106 Psalmen 107 Psalmen 108 Psalmen 109 Psalmen 110 Psalmen 111 Psalmen 112 Psalmen 113 Psalmen 114 Psalmen 115 Psalmen 116 Psalmen 117 Psalmen 118 Psalmen 119 Psalmen 120 Psalmen 121 Psalmen 122 Psalmen 123 Psalmen 124 Psalmen 125 Psalmen 126 Psalmen 127 Psalmen 128 Psalmen 129 Psalmen 130 Psalmen 131 Psalmen 132 Psalmen 133 Psalmen 134 Psalmen 135 Psalmen 136 Psalmen 137 Psalmen 138 Psalmen 139 Psalmen 140 Psalmen 141 Psalmen 142 Psalmen 143 Psalmen 144 Psalmen 145 Psalmen 146 Psalmen 147 Psalmen 148 Psalmen 149 Psalmen 150
Psalmen 114:3 (NLD) – De zee zag het, en vluchtte; de Jordaan keerde achterwaarts
Kernpunt: De psalm beschrijft de bevrijdende wonderen van God in termen van odyssee en beweging: het aardse vaak onbetrouwbaar, toch gehoorzaam aan Gods ingrijpen, zodat de schepping in verwondering en gezag reageert. De tekst viert de orde die God in de schepping zet wanneer Zijn volk uit Egypte trekt; wateren treden terug en de Jordaan keert om de mensheid te laten zien wie de Heer is.
Literaire context en bedoeling
Psalm 114 is een blijde herinnering aan de uittocht uit Egypte en de doortocht door de Rode Zee en de Jordaan. De passage vormt een antithese tussen chaos en orde: het zeewater en de rivier die zich terugtrekken geven God gewichtige lof en tonen Zijn almacht. De toon is literaire poëtische retoriek die God’s soeverein handelen benadrukt en het vertrouwen van het volk versterkt in tijden van gevaar. De beschrijving is geen wetenschapsverklaring, maar een theologisch statement: God werkt door natuurkrachten heen ten goede van Zijn volk.
Theologische betekenis
Het vers leert dat Gods interventie buitengewoon is en dat de schepping in gehoorzaamheid onder Zijn heerschappij staat. De zee die vlucht en de Jordaan die terugtrekt symboliseren dat wat mensen vaak als onbetrouwbaar zien, onder Gods plan staat. Het is een lied van zegen en bevestiging aan het goddelijke bestuur over Israël, wat uiteindelijk ook rust op de belofte van de Messias die onder alle volken zal heersen.
Verbindingen met andere Schriftplaatsen
Kernvragen ter beschouwing
Samenvattend perspectief
Psalm 114:3 drukt uit dat God’s macht zich openbaart door de beweging van de natuur ten goede van Zijn volk. De zee die ziet en vliedt en de Jordaan die zich terugtrekt, zijn beeldspraak voor Gods heerschappij en zijn trouw aan de uitverkorenen. Het nodigt uit tot vertrouwen en aanbidding: de schepping reageert op de Koning der Schepping.
Beschouwingspunten uit vroeger commentaar
Historisch-interpretatieve stemmen uit de publieke domeincommentaren benadrukken dat deze verzen niet zuiver natuurwetenschappelijke verklaringen geven, maar theologische claims over Gods almacht en zijn werk in de geschiedenis van Israël. De beelden roepen op tot lof en bevestigen dat de schepping onder Gods gezag staat.
Cross-referenties: Exodusverhalen over de uittocht (bevrijding door water), Jozua-verhalen over de Jordaanoversteek, Psalmen als lofzang op Gods vaste trouw. Overweging: hoe bevestigt jouw geloofsgeloof de orde van Gods schepping in jouw leven?
Opmerking betreffende inspiratievolgende commentators: In de traditionele publieke domeincommentaren wordt benadrukt dat de beelden in Ps 114 geen natuurwetenschappelijke claims zijn maar theologische getuigenissen van Gods macht en trouw. (Bekrachtiging: algemene inzichten uit Matthew Henry, Albert Barnes en Adam Clarke, met korte verwijzingen waar relevant.)