Old Testament
Genesis Exodus Leviticus Numberi Deuteronomium Jozua Richtere Ruth 1 Samuël 2 Samuël 1 Koningen 2 Koningen 1 Kronieken 2 Kronieken Ezra Nehemia Esther Job Psalmen Spreuken Prediker Hooglied Jesaja Jeremia Klaagliederen Ezechiël Daniël Hosea Joël Amos Obadja Jona Micha Nahum Habakuk Zefanja Haggaï Zacharia MaleachiChapter
Jeremia 1 Jeremia 2 Jeremia 3 Jeremia 4 Jeremia 5 Jeremia 6 Jeremia 7 Jeremia 8 Jeremia 9 Jeremia 10 Jeremia 11 Jeremia 12 Jeremia 13 Jeremia 14 Jeremia 15 Jeremia 16 Jeremia 17 Jeremia 18 Jeremia 19 Jeremia 20 Jeremia 21 Jeremia 22 Jeremia 23 Jeremia 24 Jeremia 25 Jeremia 26 Jeremia 27 Jeremia 28 Jeremia 29 Jeremia 30 Jeremia 31 Jeremia 32 Jeremia 33 Jeremia 34 Jeremia 35 Jeremia 36 Jeremia 37 Jeremia 38 Jeremia 39 Jeremia 40 Jeremia 41 Jeremia 42 Jeremia 43 Jeremia 44 Jeremia 45 Jeremia 46 Jeremia 47 Jeremia 48 Jeremia 49 Jeremia 50 Jeremia 51 Jeremia 52
Jeremia 1:10 – Een opdracht om te handelen: opbouw en ontbinding tegelijk
De Heer stelt Jeremia aan als degene die niet alleen komt met woorden, maar ook met daden: hij zal zowel tegenspraak en vernietiging kunnen aanklagen als bouwwerk en teplantwerk tot stand brengen. Het vers beschrijft een dubbele bediening: uitrukken, afbreken en verstoren aan de ene kant, en bouwen en planten aan de andere kant. Daarin ligt een goddelijke taak om onrecht en verwoesting te verwijderen, en tegelijk hoop en orde te brengen door herstel.
Achtergrond en context: Jeremia’s roeping vindt plaats in een periode van morele en politieke crises in Juda. God ziet het volk als afgestorven door afgoderij en ontrouw en roept Jeremia op om in Zijn naam op te treden tegen koningen, volk en steden. Het dubbele werk van vernietiging en opbouw weerspiegelt de grondbeginselen van Gods oordeel en genade: Hij breekt het oude om iets nieuws te planten. Jeremia is geen behoudensoplossing, maar een boodschapper die God centraal zet in al Zijn handelen.
Interpretatieve notities:
Thematische samenvatting: God roept zijn profeten tot een dubbel werk van oordeel en vernieuwing, zodat Zijn oordeel gerechtvaardigd is en Zijn zegeningen weer kunnen komen. Het leert ons dat tijden van waarschuwing vaak gepaard gaan met geschenk van hoop, mits het volk tot berouw komt en zich aan Gods plan houdt.
Verkorte cross-referenties en verbanden:
Toelichting bij de verbindingen: De genoemde verwante teksten laten zien hoe Gods werk vaak tweeledig is: sprake van oordeel over wat mis is, maar ook van verlangen naar herstel en rechtvaardige omgang met Zijn volk.
Praktisch inzicht: In ons eigen geloofsleven roept God ons op tot openbaring van de ware orde: we mogen verwachten dat Hij mensen en omstandigheden gebruikt om vernieuwing mogelijk te maken, terwijl we bereid zijn te breken wat schadelijk is en te bouwen aan wat leven geeft—in ons persoonlijke wandel, in de gemeenschap en in de maatschappij.
Historisch-kerkelijk inzetstuk: Houd Jeremia’s dubbele bediening in gedachten bij momenten van boodschap en confrontatie: ware prediking zoekt zowel zuivering als hoop, en laat zien dat Gods weg soms scherp maar altijd gericht op herstel is.
Essentiële passages toelichting: De formulering sluit aan bij de richting van de profetische bediening in de oudtestamentische verantwoording: Gods gezag, Zijn plan en Zijn oproep tot bekering leiden tot een vernieuwing van relatie en samenleving.
Exacte citaten uit klassieke commentaren (indien van toepassing): Matthew Henry en Adam Clarke benadrukken beiden dat Gods roeping niet alleen op oordeel but ook op genade getuigt; hun korte zinnen illustreren de spanning tussen verwoesting en herstelling. (Zie vermeldingen in hun werken: o.a. Henry’s nadruk op de profetische autoriteit en Clarke’s beschouwingen over de uitvoering van Gods oordeel en zegen.)
Tussenkopjes
Directe betekenis | Achtergrond | Interpretatie | Kernpunten | Cross-referenties | Praktische toepassing