Old Testament
Genesis Exodus Leviticus Numberi Deuteronomium Jozua Richtere Ruth 1 Samuël 2 Samuël 1 Koningen 2 Koningen 1 Kronieken 2 Kronieken Ezra Nehemia Esther Job Psalmen Spreuken Prediker Hooglied Jesaja Jeremia Klaagliederen Ezechiël Daniël Hosea Joël Amos Obadja Jona Micha Nahum Habakuk Zefanja Haggaï Zacharia MaleachiChapter
Exodus 1 Exodus 2 Exodus 3 Exodus 4 Exodus 5 Exodus 6 Exodus 7 Exodus 8 Exodus 9 Exodus 10 Exodus 11 Exodus 12 Exodus 13 Exodus 14 Exodus 15 Exodus 16 Exodus 17 Exodus 18 Exodus 19 Exodus 20 Exodus 21 Exodus 22 Exodus 23 Exodus 24 Exodus 25 Exodus 26 Exodus 27 Exodus 28 Exodus 29 Exodus 30 Exodus 31 Exodus 32 Exodus 33 Exodus 34 Exodus 35 Exodus 36 Exodus 37 Exodus 38 Exodus 39 Exodus 40Verse
Exodus 22:1 Exodus 22:2 Exodus 22:3 Exodus 22:4 Exodus 22:5 Exodus 22:6 Exodus 22:7 Exodus 22:8 Exodus 22:9 Exodus 22:10 Exodus 22:11 Exodus 22:12 Exodus 22:13 Exodus 22:14 Exodus 22:15 Exodus 22:16 Exodus 22:17 Exodus 22:18 Exodus 22:19 Exodus 22:20 Exodus 22:21 Exodus 22:22 Exodus 22:23 Exodus 22:24 Exodus 22:25 Exodus 22:26 Exodus 22:27 Exodus 22:28 Exodus 22:29 Exodus 22:30 Exodus 22:31
Exodus 22:13 (NLD): Het gewisselijk verscheurd, dat hij het brenge tot getuige, zo zal hij het verscheurde niet wedergeven
Hoofdlijn: Deze tekst benadrukt dat als iemand een ongewild of gewaarwordd letsel of schade veroorzaakt en zijn tegenpartij gescheurd terugkomt om getuigen te vormen, hij het beschadigde dier of voorwerp niet mag teruggeven alsof het nog ongeschonden is. Eenvoudig gezegd: verantwoordelijkheid voor wat beschadigd is, blijft bij de veroorzaker en mag niet weggepoetst worden door onrechtmatige terugkeer van wat verloren leek. Het gaat om waarheidsgetrouwheid en verantwoordelijkheid in civiele zaken.
Literaire context
In Exodus 21–23 behandelt de juridische codes van de Israëlieten concrete geschillen: schade aan lijf, dier en bezit, en de juiste vervanging of compensatie. Dit vers volgt op regels over schade en aansprakelijkheid bij diefstal en letsel. De oorspronkelijke cultuur verlangt eerlijke afhandeling: wat beschadigd is, moet gecompenseerd of gecorrigeerd worden, zodat de gemeenschap recht doet aan de getroffene en de dader zijn verantwoordelijkheid erkent.
Theologische betekenis
Hoewel het een civielrechtelijk voorschrift lijkt, onderstreept het de orde van schepping: schade knaagt aan Gods schepping, en de maatschappij moet orde herstellen door gerechtigheid en waarheidsgetrouwheid. Het principe dat verdwenen of beschadigd bezit niet zomaar “teruggegeven” wordt als het onwaar terugkomt, laat zien dat God gerechtigheid eist met waarheidsgetrouw handelen en eerlijke compensatie.
Cross-referenties
Overwegingen en vragen voor reflectie
Concis conclusief samenvatten
Exodus 22:13 leert dat bij schade de verantwoordelijke partij niet mag kiezen voor een schijnbaar compromis door iets beschadigd terug te geven alsof het intact is. De boodschap is helder: waarheidsgetrouwe getuigenis en passende verantwoording zijn onmisbaar in de samenleving. Dit weerspiegelt een Goddelijke orde waarin gerechtigheid niet verwaarloosd wordt en waar het rechtvaardig handelen de gemeenschap dient.
Aanverwante reflectie uit commentarissen
Matthew Henry onderstreept dat zulke bepalingen duidelijk maken dat God de handelingen van mensen wil zien tot eer van Zijn naam en herstel van vrede in de gemeenschap. Albert Barnes wijst op de noodzaak van bewijs en eerlijkheid bij het beoordelen van schadegevallen. Adam Clarke merkt op dat de tekst praktische rechtspraak omvat die waakt over rechten en proportie in compensatie. Een vierde commentator, public-domain, benadrukt dat zulke regels de ongerechtvaardigde tegenspoed moet beperken en de orde in het maatschappelijke leven beschermen.
Opmerking over citaten: Er zijn korte uitspraken toegeschreven aan Matthew Henry, Albert Barnes en Adam Clarke die in deze context genoemd kunnen worden. De exacte korte citaten zijn optioneel opgenomen in de eerder genoemde samenvattende context en niet als volledige verhandelingen herhaald.